Mantrazingen is hot

Madonna, Nina Hagen, en Tina Turner doen het. Zelfs oud-Beatle George Harrison deed het: mantrazingen. Het steeds populairder worden van mantrazingen heeft te maken met de positieve effecten op lichaam en geest.

Wat is een mantra?

Een mantra is een geluid/klank, een vibratie/resonantie, een frequentie. Het kan een woord zijn, maar ook een zin of een gedicht. Het is echter géén woord in de normale betekenis. Een mantra houdt het midden tussen een spreuk met magisch effect en een gebed en wordt gezien als heilig.

Masaru Emoto

In feite heeft elk woord invloed op ons, maar die van een mantra is nog een stuk krachtiger.  De Japanse wetenschapper Masaru Emoto heeft het effect van woorden op waterkristallen onderzocht (zie foto).

masaru emoto

Wij bestaan voor ca. 70% uit water: als de vibraties en intenties van woorden zo een effect op water hebben, kun je je dan voorstellen wat het effect van mantra’s op ons zijn?

Bescherming van de geest

De betekenissen die op internet circuleren van het woord mantra zijn ‘dat wat onze geest beschermt’ en ‘bevrijding door beheersing van de geest’. Mantra’s komen meestal uit het Sanskriet, het Oud-Indisch en worden al duizenden jaren gebruikt. Hierdoor zijn ze extra opgeladen met energie en hebben meer kracht gekregen. Alle mantra’s zijn namen van de Bron, de Essentie, Goden, God, of hoe je het wilt noemen. Enkele namen zijn: Vishnu, Shiva, Krishna, Ram, Durga, Ganesha. Elk van hen vertegenwoordigt een kracht op zich, die ook symbool staat voor een aspect in jezelf, een zielskwaliteit.

Geen Hindoe

Hoewel het zingen van mantra’s afkomstig is uit het Hindoeïsme, hoef je geen Hindoe te zijn om mantra’s te zingen. Ook betekent het niet dat je jezelf als Hindoe ziet of een religieuze stelling inneemt. Mensen uit allerlei religies beoefenen het mantrazingen vanwege de positieve effecten.

Positieve energie

Maar het doet meer: het effect van zingen of chanten van mantra’s moet je niet onderschatten. Als iemand iets vervelends zegt, kun je een fysieke reactie voelen: kramp, het gevoel door elkaar geschud te worden, wegstromen van energie of juist bloed dat door je aderen spuit. Als vervelende woorden, ofwel negatieve vibraties, zoveel reacties in jou teweeg kunnen brengen, kun je je dan voorstellen wat het effect van mantra’s is? Het zingen of chanten van mantra’s bevrijd je van negatieve energie en werkt zuiverend, beschermend, harmoniserend en helend.

Actieve meditatie

Het is bovendien een prachtige bezigheid om het denken op een positieve manier bezig te houden. In plaats van je zorgen te maken en te piekeren steek je je energie in gedachtenvormen die een positief effect hebben. Ofwel, je figuurlijke radio blijft aan staan, maar je tuned van de in op een andere zender. Voor mensen met weinig zitvlees of die moeite hebben hun gedachten tot rust te brengen is mantrazingen daarom een ideale vorm van actieve meditatie.

Ook interesse in mantrazingen? Kom dan maandag 26 juni 2017 naar de workshop mantra-zingen in de Oud Katholieke Kerk te Culemborg (Barbara Festival). Aanvang 20.00 uur. Toegang gratis.

 

Een betere stem dankzij yoga

Zingen is niet alleen iets van je stembanden; ook je lijf is belangrijk. Je lichaam is je instrument en dat moet in goede conditie zijn. Je hebt een fit en vitaal lichaam nodig om alles uit je stem te kunnen halen, volume te maken en goed te kunnen uithalen. Denk aan het lijf van Pink in deze videoclip: aan die kracht, souplesse en uithoudingsvermogen.

 

Ook je organen spelen een belangrijke rol. Als je lever of milt bijvoorbeeld slechter functioneren hebben, mis je de energie in je stem. Ook je klankkleur wordt minder helder. Dat is een reden waarom je vaak aan een stem kunt horen dat iemand ouder is: de stem klinkt dan minder energiek, helder en vitaal.

Als je zingen echt serieus neemt en je de houdbaarheidsdatum van je stem wilt vergroten, moet je dezelfde discipline in acht nemen als topsporters. Hou je niet van sporten of is het te zwaar voor je? Geen nood. Yoga werkt perfect. Zelf ben ik elke dag ca. een uur bezig met yoga- en ademoefeningen. Daarmee kun je de benodigde spierkracht en uithoudingsvermogen opbouwen.

Yoga heeft trouwens nog een voordeel. De yogi Vivekananda (1863-1902) schreef: ” Zodanig is de kracht van yoga dat zelfs heel weinig ervan veel voordeel geeft […]. Een gezond uiterlijk zal één van de eerste tekenen zijn en een mooie stem. Gebreken in de stem zullen veranderen”.

 

Zingen zonder handrem: “schijt aan de buren”

Uit volle borst zingen, fully selfexpressed, zonder je druk te maken wat anderen ervan vinden. Dat kan alleen als we het overleefmechanisme uit de oertijd kunnen tackelen waardoor we verstijven. Als we de figuurlijke handrem eraf halen. Als je dat voor elkaar krijgt gebeuren er wonderlijke dingen met je stem én performance.

schijt aan de buren

Niks lekkerder dan helemaal los gaan op het podium. Fully selfexpressed jezelf uiten in zang en beweging. Zonder na te denken wat anderen ervan vinden. Met de innerlijke attitude van schijt aan de buren. Het lijkt zo vanzelfsprekend als je het kunt. Maar mijn leerlingen herinneren mij aan waar ik zelf vandaan kom….

Ik was dertien toen mijn moeder vroeg of ik voor de verjaardagsvisite wilde zingen. Dat durfde ik alleen als ik de spelregels mocht bepalen. Ik zou in de gang zingen met de deur open, niet zichtbaar voor het publiek in de woonkamer. Als ik klaar was moest iedereen doen alsof er niks was gebeurd. Niet klappen, geen complimentjes, niks. Gewoon met een uitgestreken gezicht verder nippen aan het borrelglas. Zingen als iedereen naar mij aan het kijken was vond ik  te bedreigend, voelde te kwetsbaar.

Jaren later kreeg ik tijdens mijn studie de kans om in de studentenband te zingen. Doodeng vond ik het. Maar de pijn van een gemiste kans was nét iets groter dan mijn angst. Op het podium verschool ik mij het liefst achter de boomlange zanger die leek te bulken van zelfvertrouwen. En altijd het commentaar van de geluidsman dat ik harder in de microfoon moest zingen: zelfs met de volumeknoppen vol open was ik amper te horen…

Had ik niet het vermogen hard te zingen? Was ik zo schuchter? Ja en nee. Ik stond op de figuurlijke handrem. Altijd was mijn overactieve mind aan het werk om mij te behoeden voor het gevaar van mijn soortgenoten. Bezig met wat anderen van mij zouden vinden. Als ze maar niet dachten dat ik mijzelf heel goed vond, dat ik arrogant was. Als ik maar niet te veel op zou vallen. Niets bedreigender dan de scherpe tong van soortgenoten. Niets meer vernederend dan hun hoongelach of spottende blik.

De innerlijke dialoog met gevleugelde uitspraken van mijn ouders als “Denk aan de buren” en “Doe maar normaal dan doe je al gek genoeg” trokken de handrem nog strakker aan.

Als je op de handrem staat kun je je niet vrijelijk uiten of bewegen. Je hebt een overactieve mind en leeft met een ondertoon van angst. Het is alsof je verkrampt, met samengeknepen billen door het leven gaat. Deze staat van zijn is een ‘freeze’, een verstijving. Het is een overlevingsmechanismen vanuit de oertijd. Als een bedreigende situatie zich voordoet nemen onze reflexen het over. We hebben dan drie opties:  vechten, vluchten of verstijven.

Deze reflexen houden ons uit de maag van hongerige beren en tijgers. Als je je vijand niet meer kunt ontwijken door te vluchten en niet kunt verslaan door te vechten, heb je nog een andere optie: je voor dood houden, ofwel bevriezen. Anno 2016 zijn er geen beren en tijgers meer, behalve in de dierentuin. Wij hebben nu hele andere bedreigingen of stressbronnen. Zoals deadlines op school of werk en de angst om er niet bij te horen, buitengesloten te worden. Vechten en vluchten doen we niet zo veel, althans, niet in de praktijk. In ons hoofd des te meer. En we verstijven.

Als je natuurdocumentaires bekijkt zie je dat dieren een handig mechanisme hebben om uit hun freeze te komen: ze gaan net zo lang trillen en schudden tot de energie weer helemaal stroomt. Mensen hebben geen automatische ontfreezer. Als we eenmaal in een freeze zitten, worden we door een  overactieve mind meestal gegijzeld in deze stand. En als het maar lang genoeg duurt wordt het vanzelf onze nieuwe status quo.

Tot we het zat zijn. We genoeg hebben van op de handrem leven. Omdat we vrij willen zijn. Ons willen uiten. De energie weer willen voelen stromen. Uit volle borst zingen, dansen en lachen. Met schijt aan de buren. We leven nu en het is te vroeg om al met één been in het graf te staan. Ons al een beetje voor dood te houden om geen prooi te zijn.

De freeze of verstijvingsmodus is niet zo 1,2,3 uit een vocalist gehaald. In de pubertijd is de freezemodus zelfs eerder regel dan uitzondering. Maar ook veel volwassenen leven met een aangetrokken handrem. De anti-freeze is een combinatie van bewegen (denk aan het schudden van dieren), diep doorademen en zuchten en het dresseren van de overactieve mind. Ook bepaalde NLP-technieken kunnen behulpzaam zijn.

Maar als de handrem er eenmaal af is en je schijt kunt hebben aan de buren, dan gebeuren er wonderlijke dingen met je stem én performance!

Meer weten? Kom eens langs voor een gratis proefles.

 

 

Ik ga voor vals

Valse noten: veel vocalisten vinden ze enger dan spinnen, muizen of een verlaten kerkhof bij volle maan om 12 uur ’s nachts. Ten onrechte. Een valse noot, of een paar exemplaren, is niet de graadmeter voor de kwaliteit van een optreden. Er zijn zoveel meer factoren die bepalen of een optreden top was of niet. Zong je vol overtuiging, met hart en ziel? Was je volledig selfexpressed? Wist je het publiek te boeien? In dat geval is een valse noot hier en daar echt geen probleem. Want je raakte en boeide. Met je hart, kwetsbaarheid, overgave en passie.

Een loepzuiver optreden zonder zelfexpressie en zonder dat je ziel er in ligt. De ene ellips komt er nog zuiverder uit dan de ander uithaal. De toehoorder staat vol respect te kijken naar de stembandengymnastiek. Maar geraakt? Nee, dat is hij niet.

Doe mij dan maar een vocalist die met ziel, zaligheid en passie staat te zingen. Die hier en daar eens uit de bocht vliegt, maar wat raakt. Die het publiek weet te boeien. Dat is waar muziek uiteindelijk over gaat: dat je anderen kunt raken, beroeren met je stem.

De fixatie op zuivere noten en de angst voor valse noten: bij een groot deel van mijn leerlingen ben ik veel tijd kwijt aan het dresseren van de overactieve mind. Ze zijn zó bang voor die ene valse noot, aangewakkerd door hun eigen perfectionisme of dat van de mensen om hen heen, dat het ten koste gaat van hun vermogen tot zelfexpressie.

Maar je kunt niet volledig selfexpressed zijn als je mind continu de handrem aantrekt. Je kunt niet vanuit je hart zingen terwijl je interne sportcommentator alles wat je doet van commentaar voorziet. En is het een positieve sportcommentator, dan is het nog tot daar aan toe. Maar hij is meestal negatief, een azijnpisser, vol twijfel en negativiteit. Altijd aan het vergelijken, waarbij jij aan het kortste eind trekt. Aan het negatieve twijfelen we geen moment: aan het positieve daarentegen altijd.

Je kunt alleen maar vanuit je hart zingen, met volledige zelfexpressie als Fikkie in zijn mandje ligt en jij de muziek aan het ervaren en beleven bent. Als alleen de observator in jou aan staat die je op het juiste moment praktische aanwijzingen geeft: “Zak bij die hoge noot door je knieën”. “Doseer hier je ademhaling zodat je bij de volgende uithaal nog voldoende adem hebt”.  De observator heeft geen mening en vergelijkt niet. Hij is als de waakvlam van de CV, die alleen aanspringt op het moment dat er warm water nodig is. Heel pragmatisch.

Dat wat je hoort bij The Voice lijkt de maatstaf geworden, de korenmaat. Maar hallo zeg, als je gaat voetballen begin je toch ook bij de F’jes? We gaan de F’jes toch ook niet beoordelen alsof ze in de eredivisie spelen? Kunnen we niet gewoon met zijn allen genieten van muziek? En van het ontluikende talent, dat zich een weg naar boven baant, worstelt en als diamant steeds verder geslepen wordt in de praktijk? Door vooral te doen en zichzelf in alle kwetsbaarheid open en bloot te geven?

De nationale beoordeelcultuur, aangewakkerd door programma’s als The Voice, is koren op de molen van onze interne sportcommentator. Maar één van de belangrijkste stappen die een vocalist te zetten heeft is de zanikende sportcommentator te vervangen door de meningsloze observator. Deze laatste constateert een valse noot maar vindt er niks van.

“Merk alles op en vind er niks van”, dat is de meditatieve grondhouding. Ik moedig leerlingen altijd aan iets op het gebied van mindfulness of meditatie te doen. Om de observator in zichzelf te cultiveren en de sportcommentator te neutraliseren. Ook die van de mensen om hen heen. Want wat je ook doet, iedereen vindt er altijd iets van. Ik zeg daarom altijd gekscherend: als ze gaan zaniken over wat je aan had op het podium of hoe je haar zat, dan weet je dat je goed hebt gezongen.

En die valse noot, die wordt je echt wel vergeven als jij met plezier op het podium staat en muziek bént. Als je vanuit je hart en ziel performt en raakt. Ik zal je één geheim vertellen: als jij je toehoorders weet te raken met je performance, dan zitten ze in hun hart. Het is hart aan en mind uit, of hart uit en mind aan. En als ze in hun hart zitten, staat de sportcommentator uit. Die valse noot wordt dan óf niet gehoord, of er is niemand die er iets van vindt.

Dus zing, uit volle borst, met heel je ziel en zaligheid en wees niet te bang voor die valse noot. Want, zoals mijn zangjuf Setske Mostaert zei ‘techniek en gevoel heet samen zingen’.

 

 

 

 

Haal jij goed adem? – Ademweetjes voor vocalisten

De ademhaling: basis van zingen

De  ademhaling is de basis van zingen. In de huidige samenleving waar stress eerder regel dan uitzondering is halen velen verkeerd adem. De ademhaling is dan te diep, te vaak en/of te oppervlakkig. Als je verkeerd ademt, dan is een gevolg dat je tijdens het zingen minder adem hebt om volume te maken, lang op één adem te zingen of uit te halen.

Wat is een goede ademhaling?

Zittend op een stoel is ca. 6 keer per minuut ademhalen voldoende. Een informatief filmpje hierover is van Koen de Jong, auteur van het boek “De Verademing”.

Door stress en verkeerd ademen raakt het ademhalingsorgaantje in onze hersenen ontregeld. Het gaat dan steeds sneller een signaal afgeven dat er weer adem moet worden gehaald. Hierdoor word je in feite kortademig zonder dat je dat in de gaten hebt. Een term voor deze status quo is ‘verborgen hyperventilatie’. Het is geen hyperventilatie in de zin van dat je loopt te snakken naar adem, een vorm van hyperventilatie die je niet over het hoofd kunt zien omdat het zeer vervelend is. Verborgen hyperventilatie merk je veelal niet op, tenzij je je ademhaling onder de loep neemt en er achter komt dat je in rust veel vaker ademhaalt dan 6 keer per minuut.

Ademvolger

Om een indruk te krijgen wat een goede ademhaling is, kun je in rust je ademhaling synchroniseren met deze online ‘ademvolger’: .

Je moet deze oefening kunnen doen zonder al te diep te gaan ademen. Loop je te snakken naar adem, of moet je heel diep ademen om de ademvolger bij te kunnen houden, dan is er een goede kans dat je verborgen hyperventilatie hebt.  Deze ademvolger is ook als App te koop: de Respiroguide Pro (kosten ca. 1,95).  In deze app kun je de ademhalingsnelheid aanpassen: hij kan iets sneller en langzamer ingesteld worden.

Ademhalingsorgaantje trainen

Mocht je verborgen hyperventilatie hebben en/of meer adem willen creëren voor het zingen, dan is de Buteyko-techniek aan te raden. Dr. Buteyko was een Russische arts die verborgen hyperventilatie op het spoor kwam. Hij heeft een techniek ontwikkeld om je ademhalingsorgaantje te ‘hertrainen’ waardoor het opnieuw afgesteld wordt en de ademprikkel langer uitgesteld. Dit kan je zangkwaliteiten enorm ten goede komen!

Een interview met dr. Buteyko over de ademhaling:

In onderstaande Nederlandse video wordt in het kort uitgelegd wat een te snelle ademhaling doet, waarom je er kortademig van wordt en wat de gevolgen zijn. Een belangrijk signaal voor verborgen hyperventilatie is de aanwezigheid van fysieke klachten zoals vermoeidheid, een opgejaagd gevoel, hoofdpijn, tintelingen, duizelingen. Maar het heeft dus ook een negatief effect op je zangmogelijkheden!

De Buteyko-techniek kun je niet zelf leren: je hebt daar de hulp van een gecertificeerde Buteyko-therapeut voor nodig.  Een informatieve website over de Buteyko-techniek is www.buteyko-instituut.nl