De magie van onze stem

Er is iets magisch met de stem. Er is geen enkel ander wezen op aarde dat zoveel verschillende geluiden kan maken als de mens. We kunnen praten, zingen, huilen, kreunen en nog veel meer. Een baby met honger of een poepluier maakt geluiden om aan de omgeving kenbaar te maken dat er iets mis is en een actie noodzakelijk. Als het ongerief te hoog wordt zet een baby zo een keel op dat het huizen verderop nog te horen is. Onze stem is belangrijk voor onze overleving: zonder gehuil en gejammer had een deel van ons de babytijd waarschijnlijk niet overleefd maar was gestorven van de honger of verdronken in een poepluier.   

In vroegere tijden was zingen essentieel voor onze overleving. De kans om niet door ziekte, een ongeluk of geweld om het leven te komen en om een voorspoedig leven te kunnen leiden was afhankelijk van onze relatie met het goddelijke. Zingen, chanten, dansen en muziek maken om de goden en/of god gunstig te stemmen namen een essentiële plek in ons leven in. Het dagelijks leven was doorspekt met muziek: we zongen als we naar de waterpomp of kilometers door het veld naar school liepen, we chanten mantra’s en gebeden, reciteerden met een rozenkrans tussen onze vingers. En mocht je in de vorige eeuw niks met zingen hebben dan kwam je toch iedere zondag in de kerk aan de beurt. En dat is niet voor niets: zingen verbindt en brengt ons in contact met onze hogere natuur (de ziel), God en de krachten in en om ons heen.

Ik ben al jaren gefascineerd door de uitspraak van Nicola Tesla: wie de geheimen van het universum wil kennen moet denken in termen van energie, frequentie en vibratie. Onze stem is alle drie. Met onze stem produceren we geluidsgolven (energie en vibratie) met een bepaalde frequentie (toonhoogte). Geluid ontstaat als er lucht langs onze stemplooien of stembanden stroomt: deze gaan trillen waardoor er klanken ontstaan. We kunnen een heel scala aan frequenties produceren met onze stem. Hoe meer trillingen per seconde, hoe hoger de toon.  De toonhoogte wordt weergegeven in hertz: het aantal trillingen ofwel vibraties per seconden. De A van onze Westerse toonladder is bijvoorbeeld 440 trillingen per seconden.

Van verschillende frequenties wordt beweert dat ze effect hebben op onze organen, onze klieren, onze botten, zenuwstelsel, emoties en mind. Het principe van klankheling is hierop gebaseerd. Maar ook al heb je nul verstand van frequenties, je kunt het effect van klank op je lichaam zelf ervaren. Als je klanken maakt met je stem kun je dat op verschillende plekken in het lichaam voelen resoneren of trillen. Als je met een hele lage stem bijvoorbeeld de klinker A zingt, dan kun je dat in je onderlichaam voelen trillen. Als je op een hele hoge toon de medeklinker m zingt, dan voel je dat zoemen bovenin je hoofd. De bekende mantra OM (ofwel AUM) werkt met dit principe.

Met je stem kun je dus vibraties veroorzaken op verschillende plekken van je lichaam. Dit is één van de redenen waarom we de stem kunnen gebruiken om geblokkeerde energie in het lichaam te bevrijden en om harmonie teweeg te brengen op plekken waar incoherentie is. Van oudsher wordt gezondheid wordt gezien als een toestand van coherentie en ziekte als een toestand van incoherentie. Een orkest dat een symfonie ten gehore brengt is coherent: de partijen zijn op elkaar afgestemd, de instrumenten spelen in het hetzelfde ritme en het klinkt harmonieus in de oren. Maar als de dirigent naar het toilet gaat en iedereen een eigen partij in een eigen ritme speelt dan klinkt dat als een chaotische kakafonie aan geluiden: dat is incoherentie. Als je laag in je energie zit, negatieve gedachten hebt, angstig bent of ziek (toestanden van incoherentie) dan kun je je stem op verschillende manieren inzetten om meer coherent te worden. Als gevolg daarvan worden niet alleen je gedachten harmonieuzer en minder negatief, maar het kan ook bijdragen aan heling en gezondheid.  Onlangs heeft de 81-jarige zangeres Tina Turner een boek uitgebracht met de titel ‘Geluk staat je goed’. In dat boek vertelt ze dat ze iedere dag chant (het herhalen van bepaalde klanken ofwel een mantra) en dat er perioden in haar leven zijn geweest waarin ze dat iedere dag urenlang deed om de duisternis in haarzelf te verdrijven en in een andere state of mind te komen. Haar innerlijke kracht groeide door het chanten waardoor ze uiteindelijk de moed had om uit een jarenlang huwelijk met emotioneel en fysiek geweld te stappen. Tina had zichzelf dus naar een andere staat van zijn gechant.

Je kunt met je stem ook pijn verlichten. Ik zag ooit in een kinderprogramma op tv een simpel experiment wat uitlegde hoe geluid maken je pijndrempel verlaagd. De testpersoon in kwestie kreeg een elektrische stroom op de huid die steeds sterker werd. De eerste keer onderging ze het experiment zwijgend; de tweede keer maakte ze geluid. Als ze geluid maakte duurde het significant langer voor ze de elektrische schokjes als pijnlijk ging ervaren. Als je geluid maakt zijn pijnlijke dingen dus minder pijnlijk: onze stem is dus ook een natuurlijke pijnstiller. Als ik in de stoel lig bij de tandarts voor een vervelende behandeling maak ik liever geluid dan dat ik een verdoving krijg (geloof me, zelfs met een paar tangen in je mond kun je nog geluid maken). En ook mijn drie kinderen zijn met een hoop vocaal geweld op de wereld gekomen: ik vond kreunen, hummen, neuriën, zingen en schreeuwen heel fijn om pijnlijke weeën op te vangen. Dat de buren mij een aantal huizen verderop konden horen interesseerde mij niet: een minder pijnlijke bevalling vond ik op dat moment belangrijker dan een smetteloze reputatie in de buurt.

Dat zingen angst remmend werkt voelde ik intuïtief aan toen ik een tiener was. Mijn vriendje woonde een paar dorpen verderop en soms fietste ik ’s avonds in de schemering zingend door de weilanden naar huis. Ik vond dat eigenlijk best eng, want verhalen over kinderlokkers en enge mannen die je van je fiets trekken waren ook aan mij niet voorbij gegaan. Door te zingen verdween mijn angst en voelde ik mij een soort van onschendbaar. Alsof ik in een bubbel van licht fietste waardoor de duisternis mij niet kon raken. Zingen in het donker doe ik nog steeds. Ik heb stacaravan in een pikkedonker bos zonder verharde wegen en lantaarnpalen waar ik regelmatig in mijn eentje verblijf met niemand in de buurt. Mensen vragen mij wel eens of ik bang ben, maar zodra ik angst voel opkomen ga ik zingen of chanten. Naast dat ik mijn angst voel wegebben weet ik ook dat chanten van bepaalde mantra’s een beschermend effect heeft.

De stem is een fantastisch instrument om in een andere state of mind te komen. Geluid maken, zingen en chanten opent de deur van de innerlijke apotheek. In die apotheek zijn stofjes te vinden die ons leven beter en prettiger maken. Zo versterkt zingen de werking van het immuunsysteem door de aanmaak van immuunglobuline A.  Ook maken we endorfines (lichaamseigen pijnstillers), angstremmers, dopamine (denk aan dope) en oxytocine (hechtingshormoon) aan. Dat moeders zingen voor hun baby is al zo oud als de weg naar Rome: de baby komt tot rust, het versterkt de hechting (oxytocine) en biedt troost aan zowel moeder als kind. Ik merkte dat ik zelf ook altijd heel rustig werd van hummen, neuriën of zingen voor mijn kinderen, vaak ook met een wiegende beweging erbij.

Als je zingt schakel je van je linkerhersenhelft naar je rechterhersenhelft. In je linkerhersenhelft zit je analytische (kritische) denken; in je rechterhersenhelft zit je gevoel van verbinding, van het één zijn met een groter geheel. Het is dan ook heel logisch dat zingen in elke religie een prominente plaats inneemt. Denk aan psalmen, gospels of mantra’s. God of je bron, of hoe je het ook wilt noemen, vind je namelijk niet in je linkerhersenhelft, wel in je rechterhersenhelft.

Eén van de meest boeiende vermogens van de stem vind ik dat je er energie mee kunt verplaatsen. Dit kan omdat het dezelfde materie is: energie is een vibrerende golf met een bepaalde frequentie. Dit geldt ook voor de stem. Ik denk zelf dat de stem het grootste geheim tot heling is dat letterlijk pal onder onze neus ligt te wachten om ontdekt te worden.

“Elke ziekte is een muzikaal probleem; genezing is een muzikale oplossing” – Novalis 1772-1801

We kunnen met onze stem niet alleen de energiestroom in ons lichaam beïnvloeden, maar ook de meer fijnstoffelijke energie in en om ons lichaam. Eileen Mckusic geeft in haar boek Biofieldtuning allerlei voorbeelden van hoe gebeurtenissen en niet geuite emoties energetische blokkades in iemands bioveld, of aura, kunnen veroorzaken. Met stemvorken, maar ook met je stem, kun je die kluwens van gestolde energie lostrillen en oplossen waardoor de energie weer vrijelijk kan stromen.

We hebben van nature een heel scala aan geluiden gekregen om de energie in en om ons heen te kunnen beïnvloeden. Je hoeft geen zanger te zijn om hiermee aan de slag te gaan. Iemand die heel veel werk heeft verricht op dit gebied is de Amerikaan Wayne Perry. In zijn boek Sound Medicine categoriseerd hij de klanken die we kunnen maken als ontspannende geluiden (relaxing sounds), ontladende geluiden (releasing sounds) en helende klanken (regenerative sounds). Ontspannende geluiden zijn bijvoorbeeld gapen en zuchten met geluid, neuriën, aah en ooh zeggen en hummen. Ontladende geluiden zijn geluiden waarbij je genoeg klank produceert om energie in en om je heen te kunnen beïnvloeden. Om met klanken te kunnen ontladen heb je klinkers nodig, voldoende adem en voldoende volume. Hij geeft het voorbeeld dat als iemand een stalen brandkast op je voet laat vallen een klein kreetje van ‘au’ de lading niet dekt maar een enorme brul wel. Helende klanken zijn coherente klanken die je op je lichaam en geest laat inwerken. Hij noemt o.a. boventoon zingen, chanten en mantra’s zingen. Je kunt ook met je stem de frequentie van een stemvorken of klankschaal nadoen en de stem met die bepaalde frequentie laten inwerken op een bepaald deel van het body-mind systeem.

Kortom, de stem is een geweldig instrument: het is een stresskiller, een pijnstiller, je komt er mee in een positieve state of mind, het beschermt, zuivert, heelt en verbindt. En toch is het gebruik van onze stem de laatste decennia schrikbarend afgenomen. We zijn steeds stiller geworden. Ging je vroeger op een camping bij het kampvuur samen liedjes zingen, nu zit iedereen in zijn eigen tent of caravan Netflix te kijken. Als je behoefte hebt aan muziek zet je een koptelefoon op in plaats van dat je zelf een liedje zingt: iedereen heeft zijn eigen Spotify en MP3 lijstje binnen handbereik sinds de smartphone. Zelfs geluiden maken lijken we verleerd. Als ik als zangcoach soms aan iemand vraag om een emotie te tonen, wat letterlijk het toon geven aan een gevoel van frustratie, angst, boosheid of verdriet is, dan is dat soms een heel ding. We vinden onze eigen stem lelijk, zijn bang het niet goed te doen, vinden het een rare opdracht of vreemd om zomaar een geluid te maken.

Maar klank is energie en vibratie en een emotie is dat ook. Als je een emotie observeert dan kun je ervaren dat het letterlijk een golf van energie is die opkomt en weer weggaat. Een golf schijnt maximaal 90 seconden te duren. In plaats van dat we een emotie uiten (waardoor de golfbeweging afgemaakt wordt) rationaliseren we deze en wordt deze ergens geparkeerd. Maar als een emotie niet geuit wordt en de golf dus niet afgemaakt wordt, dan is dat te vergelijken met een golf in de zee die niet kan breken op het strand. Als een golf breekt op het strand spat hij uit elkaar en kan het water weer terugvloeien in de zee. Op dezelfde manier is het zo dat als een emotie niet getoond wordt (letterlijk en figuurlijk) de energie daarvan niet vrij kan komen en niet kan terugvloeien naar ons systeem. In plaats daarvan blijft het als een pakketje gestolde energie ergens in ons lichaam en veld rondhangen, met alle gevolgen van dien: emotionele blokkades, energetische blokkades, vermoeidheid, hoofdpijn etc.

Als je stem weer actief deelneemt aan je leven zal je veel meer geluid gaan maken. Je gaat automatisch je emoties tonen, op het moment zelf of op een gepaster moment later in bijvoorbeeld de auto of een toilet. Niks ontspannener dan walg en braakgeluiden maken, even lekker grommen, schreeuwen of een toepasselijk nummer te zingen waardoor je je spanning kunt ontladen. Ik denk dat het gebruik van de stem en het maken van geluid een missing link is bij sommige psychologische interventies. Niet zelden krijg ik een leerling die komt voor stemexpressie en waarbij ik uit het gebruik van de stem en het lichaam feilloos de issues kan halen waar iemand dacht klaar mee te zijn na therapie. Praten kan dingen een plekje geven maar dat wil niet zeggen dat alle lading en energieblokkades ook gelijk uit het systeem zijn. Door bewust aan de slag te gaan met de stem, de ademhaling en het lichaam (een onlosmakelijke drie-éénheid) kan niet alleen oude zooi definitief uit het systeem verdwijnen, je voorkomt ook de opeenhoping van nieuwe spanning.

Ik zie het als mijn taak om mensen weer geluid te laten maken zodat ze vrijer, heler en gelukkiger zijn, weer in één lijn komen met hun essentie en met wat ze te doen hebben op aarde en meer verbonden zijn met het universum. Zoals ik al zei: de krachten van de stem zijn als een geheim dat pal onder onze neus ligt te wachten om ontdekt te worden. Hoe dieper je in het konijnenhol van de stem en de magie van klank duikt, hoe interessanter en meer mindblowing het wordt.

Zodra de situatie het toelaat wil ik een workshop ‘de stem als instrument voor zelfheling’ geven. Wil je hiervan op de hoogte worden gehouden, stuur dan een mailtje naar judithjobsemusic@gmail.com

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s