Kanariepietjes: de levende lakmoestesten van de maatschappij

 

Zwak is het nieuwe sterk

We leven in een tijd waarin we openlijk kunnen zijn wie we zijn: bi-sexueel, transgender, autist, ADHD’er, hoogsensitief. Iedereen heeft zijn eigen hokje en dankzij boeken, films, artikelen en soaps weten we ook hoe zo een hokje eruit ziet. Het ‘anders zijn’ kan ook aanleiding zijn voor een geanimeerd gesprek op een feestje: het brengt tenslotte ook een hoop kwaliteiten met zich mee, niet alleen maar lasten. Normaal zijn is tenslotte zó 1980 en saai. En wat is normaal eigenlijk: is dat niet gewoon het gemiddelde van alle afwijkingen?

Overal gevoelig voor

Er is echter één ‘anders zijn’ wat geanimeerde gesprekken stil laat vallen en waarvoor men terugdeinst: als je overal gevoelig voor bent. Gevoelig voor bepaalde voedingsmiddelen, E-nummers, straling van mobiele telefoons en wifi, laagfrequent geluid, chemische geuren en licht en andere zaken waarvan men niet eens van het bestaan op de hoogte was.

Maatschappelijk geaccepteerde overgevoeligheden zoals gluten, lactose, sigarettenrook of bepaalde E-nummers kan men nog wel handelen. Maar als het te ongewoon wordt, bijvoorbeeld overgevoelig zijn voor straling van mobiele telefoons en wifi, of als er te veel overgevoeligheden zijn om rekening mee te kunnen houden, wordt het te ingewikkeld. Dan is diskwalificeren makkelijker dan het serieus nemen en erop anticiperen.

Goed of gek?

Overgevoeligen zijn lastig in een hokje te plaatsen. Ben je een hypochonder of een controlefreak?  Ben je psychisch niet helemaal in orde en zoek je een object voor een objectloze angst? Of spreek je misschien toch de waarheid? Niet alleen de omgeving, maar ook werkgevers, huisartsen, psychologen, uitkeringsinstanties en politici weten zich geen raad met deze mensen. Doordat overgevoeligen de uitzondering op de regel vertegenwoordigen, zijn ze voor professionals confronterend. Door hen staan ze oog in oog met hun onvermogens, de beperktheid van vakkennis, de grenzen van wetten, wetenschap en verklaringsmodellen. Dit maakt overgevoeligen zo ongeveer de engste mensen van de maatschappij. Op terroristen na dan. Onbekend maakt tenslotte onbemind.

Signaalfunctie

De overgevoeligen zijn de ultra hoogsensitievelingen, de figuurlijke kanariepietjes in de kolenmijn. Vroeger namen mijnwerkers een kanariepietje mee de mijnen in als early warning signal voor gas. Als er gas was viel het kanariepietje van het stokje en wisten de mijnwerkers dat de situatie onveilig was.  Zij die overal gevoelig voor zijn, zijn de early warning signals van onze maatschappij. Door onze onnatuurlijke manier van leven, milieuvervuiling, medicalisering van de gezondheidszorg en een steeds hoger wordend levenstempo wordt de groep kanariepietjes steeds groter.

Onbegrip

De kanariepietjes zouden een waardevolle signaalfunctie in de maatschappij kunnen vervullen als we bereid zouden zijn lering te trekken uit hun gevoeligheden en onvermogens. Maar in plaats daarvan vliegen kanariepietjes zichzelf constant te pletter tegen een raam van onbegrip. De maatschappij heeft geen antwoord op de onvermogens van overgevoeligen en druist er met regels en eisen vaak recht tegenin. Kanariepietjes worden geacht in het gareel mee te vliegen, ook als dat niet kan. Omdat er voor de onvermogens van kanariepietjes vaak (nog) geen sluitend wetenschappelijk verklaringsmodel is volgt automatisch de gevolgtrekking dat het psychisch is. Maar dat de wetenschap iets niet kan verklaren, wil niet zeggen dat iets psychisch is: dat wil enkel zeggen dat de wetenschap iets nog niet kan verklaren. Punt. Er is zoveel wat de wetenschap (nog) niet kan verklaren en waar ze geen antwoord op heeft.

Overleven

Hoe kun je als kanariepietje in je kracht staan en een zinvol leven leiden als je telkens moet bewijzen dat er niets mis met je is? Als je continu dingen moet doen of aan zaken wordt blootgesteld die je ziek maken of houden? Op deze manier wordt leven overleven: een situatie die voor veel kanariepietjes realiteit is. Het wordt tijd dat daar een einde aan komt. De kanariepietjes verdienen hun eigen plek in de maatschappij, hun eigen hokje. Als ze gewoon kunnen zijn wie ze zijn, kunnen ze in hun kracht staan en een belangrijke bijdrage leveren aan de maatschappij. Als levende lakmoestesten zijn kanariepietjes de sleutel naar een gezondere, natuurlijkere manier van leven.

Dure grap

De angst dat kanariepietjes na erkenning van hun overgevoeligheden lekker thuis gaan zitten teren op de zak van de maatschappij is ongegrond.  Als kanariepietjes erkenning krijgen, kunnen ze de voor hen optimale omstandigheden creëren om te leven, wonen en werken. Geen één mens die zichzelf als gezond ervaart (wat iets anders is dan gezond zijn), wil thuis zitten en niks doen. Het is inherent aan mens-zijn dat je een waardevolle bijdrage wilt leveren aan de wereld, nuttig zijn, waarde toevoegen. Kanariepietjes hebben de wereld veel te bieden: ze zijn vaak creatiever, intelligenter, empathischer, intuïtiever en onder hen zijn dan ook veel kunstenaars, artiesten, sociaal werkers en visionairen te vinden. Hebben ze een noodlanding moeten maken in een uitkeringssituatie, dan zullen ze zo snel mogelijk weer uitvliegen. Want kanariepietjes zijn óók zeer consciëntieus én trots. Echter, als de erkenning uitblijft en ze tegen hun natuur in moeten gaan is de kans groot dat ze niet (meer) kunnen functioneren en langdurig arbeidsongeschikt raken. Dát is pas een dure grap voor de maatschappij.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s