De zelfverbeteringsclub

Zelfverbetering; de nieuwe meubelboulevard….

In mijn blog van gisteren noemde ik het al: volgens mij heeft de zelfverbeteringsclub nog nooit zoveel leden geteld als nu. Er zijn nog nooit zoveel coaches, opleidingen tot coach, workshops en verdiepingsdagen voor bewustwording en zelfverbetering in de meest brede zin van het woord geweest als nu. De rich and the famous gingen ons voor: innerlijke landschappen verkennen en jezelf in een verbeter-traject stoppen is het nieuwe alternatief geworden voor de meubelboulevards bezoeken op zondag. Maar eigenlijk zit er nieteens zoveel verschil tussen. Ik zal in dit blog uitleggen waarom.

Wie wil er tegenwoordig niet ‘helemaal zijn wie hij in essentie is’ en een betere, communicatievere, puurdere, authentiekere, liefdevollere, minder door het verleden belastte versie van zichzelf worden? Nu het nastreven van materiële doelen minder aantrekkelijk is geworden en voor veel mensen ook minder mogelijk, zijn er meer mensen die hun doelen van buiten naar binnen verleggen. Ook zijn veel mensen op het materiële vlak helemaal verzadigd: ze hebben al het perfecte huis, het perfecte gezin met 2,3 kind en een labrador, zijn al drie keer op wereldreis geweest en al voor de tweede keer getrouwd. Als er op het uiterlijke vlak niet zoveel meer valt te veranderen en vernieuwen is het tijd voor een nieuwe uitdaging….

perfect family

Het leven kan altijd mooier en beter

Als je aan een willekeurig iemand vraagt of het leven helemaal is zoals hij of zij het gewenst heeft, dan is de kans groot dat je een lijstje krijgt met verbeterpunten. Geen geldzorgen meer, een groter huis, een relatie vinden of een betere krijgen, mooie reizen maken, een bekend kunstenaar worden, een betere gezondheid, je missie in het leven ontdekken, werk doen dat beter past bij ‘wie je bent’, minder piekeren, een snellere auto….

Waarom kunnen we niet gewoon zijn met dat wat er nu is en blij zijn met wat we hebben en wie we nu zijn? Dit komt omdat wij collectief de overtuiging delen dat dingen van buitenaf ons gelukkig kunnen maken. Het zinnetje ‘Als ik…..heb/krijg/bereik dan ben ik gelukkig(er)’ is als een mantra dat ons voortdrijft en richting geeft aan onze gevoelens, gedachten en gedrag.

Het nastreven van doelen

Stel je voor dat jouw meest urgente wens een groter huis is. Je irriteert je al tijden aan het ruimtegebrek in huis, aan het geschreeuw van de buren en aan de buurt. Je denkt dat het hebben van een groter huis op een andere plek op dit moment de grootste bijdrage kan leveren aan het vergroten van je geluk. Je gaat nadenken over wat je moet doen om je doel ‘een groter huis’ te bereiken. Je besluit een minder inspirerende maar beter betaalde baan te nemen én meer uren te gaan werken.

Als je s’avonds thuis komt is je energie op en zit je in je overleefstand. Een echt gezellige levenspartner ben je niet meer, maar dat heb je er allemaal voor over. Aan alles hangt tenslotte een prijskaartje. En als je partner klaagt over het gebrek aan intimiteit en gezelligheid zeg je “Schatje, nóg even volhouden, het is voor een goed doel. Binnenkort hebben we een groter huis en dan…..”

En dan eindelijk is dat grotere huis daar en even voel je je de koning te rijk. Je ontdekt dat je oude problemen zijn verdwenen: je hoeft je fiets vanwege ruimtegebrek niet meer in de gang te zetten en je kan eindelijk goed slapen omdat je geen overlast meer hebt van de harde muziek van je asociale ex-buren. Dit geluksgevoel duurt helaas maar even.

Al snel merk je dat je oude problemen wellicht verdwenen zijn, maar dat je er nieuwe problemen voor terug hebt gekregen. Je relatie blijkt in het slop te zitten omdat je jezelf op alle gebieden overvraagt had om je doel te bereiken en je ’s avonds niet meer verder kwam dan de afstandsbediening en de borrelnootjes. Kon je in je oude buurt je raam gerust open laten staan omdat inbrekers die buurt niet interessant vonden, nu is er al drie keer bij je ingebroken en overweeg je een beveiligingssysteem. En je diepe wens om voor jezelf te beginnen lijkt voorgoed in de ijskast te verdwijnen omdat een overstap naar inspirerender werk vanwege de financiële verplichtingen te risicovol is….

En zo ontstaat er weer een nieuw wensenlijstje waar nieuwe doelen uit tevoorschijn komen.

De wortel en het paard: altijd onderweg

Als je je doel bereikt is er even geluk en euforie, maar dat is slechts van korte duur. Gewenning is zo opgetreden en al snel is je nieuwe staat van ‘zijn’ de normaalste zaak van de wereld. Oude problemen zijn wellicht voorbij en maken plek voor nieuwe problemen. Andere wensen van je lijstje vragen nu om aandacht. Kortom, als je doel bereikt is heb je binnen de kortste keren weer een nieuw doel. In die zin is het nastreven van doelen in het leven als een paard dat achter een wortel aanloopt die aan een stokje voor zijn neus wordt gehouden.  Je komt nooit aan op de plek van bestemming; tenminste, nooit voor lang.

De schoonheid van het onderweg zijn naar een doel

Met doelen nastreven is in principe niets mis. Ieder mens heeft de behoefte om te groeien. Dat zie je ook in de natuur. In alles wat leeft zit een ‘wordingsdrang’. Een zaadje wordt een mooie bloem. Een baby wordt een volwassene. Het zitten in een ‘wordingsproces’ en het nastreven van doelen kan je heel veel opleveren.  Door het nastreven van doelen en de uitdagingen die je daarbij tegenkomt leer je je grenzen te verleggen en groei je door de problemen die je op je pad tegenkomt en die je overwint. Je wordt er een rijker mens van. Een heleboel mensen vinden het ook heerlijk om altijd ‘onderweg’ te zijn. Het nastreven van een doel geeft afleiding en zingeving. Het kan echter ook een strategie zijn van je ‘overleefdeel’ om niet in contact te hoeven zijn met pijn en trauma’s, maar dat is iets waar niet iedereen een boodschap aan heeft.  En dat hoeft ook niet: niet iedereen heeft de behoefte om zijn diepere beweegredenen en drijfveren te onderzoeken. En dat is misschien maar goed ook: op overlevingsenergie zijn mooie en nobele dingen tot stand gebracht. Hele bedrijven zijn erop opgericht. Wellicht stort de economie acuut in als we met zijn allen introspectief gaan zijn of ‘gaan zijn met onze pijn en onze trauma’s’.

Drang versus dwang

Maar zoals met alles in het leven gaat het hier ook om balans. Als het nastreven van doelen najagen word wordt het tijd om eens verder te kijken. “Drang” is “dwang” geworden als het ten koste gaat van andere dingen die belangrijk voor je zijn. Zoals je relatie, je gezondheid, het welzijn van je kinderen. Of als het nooit genoeg is en je altijd met een chronisch onbevredigd gevoel zitten ondanks de successen die je behaalt. Het kan immers altijd nóg mooier, beter, grootser en meeslepender.

Het dwangmatig nastreven van doelen

Het dwangmatig nastreven van materiële doelen is makkelijker te herkennen dan het dwangmatig nastreven van immateriële doelen. Als iemand ten koste van alles een nóg mooier huis, een nog snellere auto, nog meer kleding of een nog strakkere vrouw wil is de gekte hierin makkelijker te herkennen. Maar als iemand een nóg beter mens, een nóg communicatiever persoon, een nóg betere werknemer of een nóg liefdevollere partner wil zijn dan is daar niks mis mee? Toch?!?

Welkom bij de zelfverbeteringsclub

In principe niet, maar ik weet uit eigen ervaring dat je ook in het nastreven van innerlijke doelen kunt doorschieten. Jarenlang ben ik lid geweest van de zelfverbeteringsclub. Hoe herken je een lid van de zelfverbeteringsclub? Hij of zijn struint de ene opleiding, workshop, cursus en beurs af na de andere. Verslind boeken op het gebied van zelfontwikkeling, populaire psychologie of spiritualiteit. Heeft een onverzadigbare honger naar kennis en inzichten en zit continue in één of ander verbetertraject. De omgeving heeft vaak eerder door dat iemand lid is van de zelfverbeteringsclub dan iemand die lid is. Want iemand die lid is vindt het allemaal geweldig en heerlijk. Ten eerste ontmoet je allemaal leuke mensen en je voélt gewoon dat transformatie, die geweldige relatie en de innerlijke rust binnen handbereik en binnen eigen controle liggen. Je wéét dat je op het juiste spoor zit en dat je er bijna bent. Je moet alleen nog…..

Want toen je cursus A deed omdat je dacht dat je er dan zou zijn, kwam je erachter dat er nog heel veel is wat je niet weet en kunt. Dus ga je toch ook maar cursus B doen die aansluit bij cursus A. Om vervolgens te ontdekken dat je vizier verruimt is en je de lat hoger bent gaan leggen. Je hebt onderkent voor jezelf dat je misschien therapie C nodig hebt om toch nog even een laagje dieper te gaan en wat oude blokkades op te ruimen. En nadat je therapie C hebt gedaan ben je zo opgelucht en blij dat je denkt dat het goed is dat je als ervaringsdeskundige mensen gaat coachen. Dus ga je opleiding D doen om nog beter beslagen ten ijs te komen. Maar na opleiding D ontdek je weer iets nieuws waar nog aan gewerkt kan worden en daarna weer en daarna weer…. En shit, je bent nu al zoveel duizenden euro’s lichter en zoveel jaren en ervaringen verder en rijker en je bent er nog steeds niet. Nog steeds raak je getriggerd en is je leven geen toonbeeld van perfectie. Misschien toch maar weer eens een coach opzoeken en….

Als wordingsdrang wordingsdwang wordt

Het is lastig om te herkennen wanneer je wordingsdrang tot dwang is geworden: ze lijken immers heel erg op elkaar. Je hebt waarschijnlijk wordingsdwang als je ondanks al je investeringen in jezelf weinig tijd kunt maken om gewoon te ‘zijn’; even niks te moeten of hoeven. Als je continue een innerlijke drive tot nog meer, beter, dieper, of intenser voelt. Als al je opgedane kennis, inzicht en vaardigheden je nog steeds geen innerlijke rust, vrede of geluk hebben gegeven. Als je daarom nog meer cursussen, trainingen, therapieën en workshops wilt volgen. Als je niet te stoppen bent in het willen begrijpen en kunnen verklaren van waarom je bent zoals je bent en je in het verleden blíjft graven. Als je zelfontplooiing meer geld kost dan in jouw situatie verantwoord is of als het ten koste gaat van het contact met mensen om je heen die belangrijk voor je zijn. Als je je man en kinderen in de kou laat zitten omdat dit ‘mijn leven is en IK nu recht heb op MIJN geluk’. Als je in het kader van je persoonlijke groei gewone dagelijkse bezigheden laat versloffen zoals jezelf goed verzorgen of je huis opruimen. Als het ten koste gaat van je gezondheid.

Er is weinig verschil tussen het dwangmatig nastreven van materiele doelen en wordingsdwang. In beide gevallen blijft wat je eigenlijk wilt, namelijk geluk, iets wat in de toekomst ligt. In beide gevallen ben je continue onderweg, continue in proces. Af en toe heb je een geluksmoment, als je doel bereikt is, maar omdat er al snel weer een nieuw doel is en de lat nog hoger gaat duurt je geluk nooit lang.

Doelen zijn eigenlijk strategieën

Als je doelen onder de loep gaat nemen, of het nou materiele of immateriële doelen zijn, dan kom je erachter dat doelen eigenlijk strategieën zijn. Een doel is eigenlijk een strategie om een bepaalde gevoelstoestand te bereiken: innerlijke rust, harmonie, vrede, overvloed, verbondenheid, helderheid, geluk… Om erachter te komen wat het doel is áchter jouw doel kun je jezelf de vraag stellen “Als ik mijn doel bereikt heb, wat levert het mij dan op?”. Als je die vraag blijft stellen kom je uiteindelijk terecht bij de waarden die voor jou belangrijk zijn. Je herkent een ‘waarde’ doordat er geen werkwoord in zit zoals worden of krijgen. Eén van de allerhoogste doelen is ‘geluk’. Want waarom wil je rust, verbondenheid, harmonie, vrede? Om gelukkig te zijn.  Het lijkt erop dat je de meeste kans hebt om gelukkig te worden als je geluk als doel neemt. Je staat dan open voor veel meer wegen die naar Rome leiden dan dat je je blind staart op één strategie.  De Dalai Lama zegt:“Ik ben ervan overtuigd dat de zoektocht naar geluk het doel van het leven is. Of iemand nu gelooft of niet, welke godsdienst iemand ook aanhangt, iedereen is op zoek naar iets beters in het leven. Dus geluk is de beweegreden van het hele bestaan. Anders gezegd: geluk is de zin van het leven”. 

Addertjes onder het gras

Maar er zitten een paar addertjes onder het gras als je op zoek gaat naar geluk. Ten eerste: als je aan je denken vraagt wat je allemaal gelukkig zal maken komt het met allemaal doelen (=strategieën) op de proppen: meer zelfinzicht, meer geld, werk dat beter past bij wie je bent, een relatie, meer succes, kinderen, een wereldreis…. Maar de vraag is of het klopt wat je denken je ingeeft. Wie weet zit geluk wel in hele andere dingen dan jouww denken je laat denken. Sterker nog: wie weet is het denken zelf wel het grootste obstakel dat geluk in de weg staat.

Het hemd van een gelukkig mens

Een kalief lag doodziek in zijn zijden kussens. De artsen van zijn land stonden om hem heen en waren het erover eens dat er slechts één remedie was die de kalief redding kon brengen: het hemd van een gelukkig mens moest onder zijn hoofd worden gelegd.

Boodschappers zwermden uit en zochten in iedere stad, in ieder dorp en in ieder hut naar een gelukkig mens. Maar alle mensen die ze ondervroegen hadden niet dan zorgen en ellende.

Toen ze de hoop bijna wilden opgeven troffen de boodschappers een herder die lachend en zingend zijn kudde hoedde. Of hij gelukkig was? “Ik kan mij niemand voorstellen die gelukkiger is dan is”antwoordde de herder lachend. : Geef ons dan je hemd” riepen de boodschappers.

De herder zei echter: “Ik heb geen hemd”

De boodschap, dat de enige gelukkige mens die ze aantroffen geen hemd had, gaf de kalief stof tot nadenken. Drie dagen en nachten liet hij niemand aan zijn bed toe. Op de vierde dag, liet hij zijn zijden kussens en zijn edelstenen onder het volk verdelen en – zoals de legende vermeldt- vanaf dat moment was de kalief weer gezond en gelukkig.

Uit: Taal van de stilte, Erich Kaniok

Het tweede addertje onder het gras is dat het in de aard van doelgericht bezig zijn zit dat een doel na het bereiken binnen no time wordt opgevolgd door een ander doel. Dus als je denkt dat het behalen van een doel zal zorgen voor geluk is het geluk per definitie iets kortstondigs. Geluk dat veroorzaakt wordt door iets van buitenaf is vergankelijk en heel kwetsbaar. Raak je datgene kwijt wat je gelukkig maakt, dan ben je je geluk kwijt. Geluk dat van buitenaf komt maakt je dus afhankelijk en kwetsbaar. En voor je het weet kun je niet meer genieten van datgene wat je geluk had moeten brengen omdat de angst om het kwijt te raken gaat overheersen.

Dit is iets wat steeds meer mensen gaan beseffen en daarom ook steeds meer op de innerlijke gebieden hun heil gaan zoeken. Met als gevaar dat ook daar de bestemming nooit bereikt zal worden en men daar altijd ‘onderweg’is. Om vervolgens zoveel jaren later tot de conclusie te komen dat men onderweg vergeten is te genieten…..

De rijke fabriekseigenaar uit het Noorden zag tot zijn afschuw de visser uit het zuiden lui naast zijn boot liggen en een pijp roken.

“Waarom ben je niet aan het vissen?’ vroeg de fabriekseigenaar.

“Omdat ik genoeg vis heb gevangen voor vandaag’ zei de visser.

“Waarom vang je er niet nog een paar?”

“Wat zou ik ermee moeten?”

“Je zou geld kunnen verdienen” luidde het antwoord. “Daarmee zou je een motor op je boot kunnen laten monteren om verder de zee op te gaan en meer vis te vangen. Dan zou je genoeg verdienen om andere netten te kopen. Die zouden je meer vis en meer geld opleveren. Al gauw zou je genoeg geld hebben om twee boten te bezitten….misschien wel een hele vloot. Dan zou je een rijk man zijn net als ik’

“Wat zou ik dan doen?”

“Dan zou je werkelijk van het leven kunnen genieten’.

“En wat denk je dat ik nu aan het doen ben?”.

Uit: Taal van de stilte, Erich Kaniok.

Wil je waarlijk geluk? Zeg dan je lidmaatschap van de zelfverbeteringsclub op

Ben je lid van de zelfverbeteringsclub en wil je écht gelukkig worden, zeg dan je lidmaatschap van de zelfverbeteringsclub op. Ga niet langer op zoek naar dat wat er nog aan je te verbeteren valt of wat je een nog perfecter mens kan maken. Je bent al perfect in het hier en nu precies zoals je bent. En het hier-en-nu heeft al alle mogelijkheden tot geluk in zich, zelfs als het hier-en-nu niet zo rooskleurig is. Als jij denkt dat het niet zo is, begin dan eens met het denken te onderzoeken.

Als je al heel wat hebt ondernomen in het kader van zelfontwikkeling en je al één en ander hebt gedaan om je verleden te onderzoeken en ballast uit het verleden kwijt te raken en je bent er nu nog steeds niet, dan zit je waarschijnlijk op een dood spoor. Als je na al je inspanningen nog steeds niet gelukkig kunt zijn in het hier-en-nu, kun je dat ook niet in de toekomst, wat een hier-en-nu op een ander moment is, alleen dan met andere omstandigheden en andere vormen.

Ik weet het, het opzeggen van je lidmaatschap kan een pijnlijke kwestie zijn. Want het kan ook super leuk en gezellig zijn om lid te zijn en altijd onderweg te zijn met gelijkgestemde zielen. Maar op een gegeven moment is het toch echt tijd om je lidmaatschap op te zeggen en uit je zelfverbeteringsgroef te stappen.

Tips om uit je zelfverbeteringsgroef te komen:

–          Boek “De web van het denken” – Krishnamurti

–          Boek “De kracht van het NU” – Eckhart Tolle

–          Boek “Je bent niet wat je denkt” – Jan van Rossum

–          Boek en DVD “Zelfrealisatie, is dit nu alles” – Jan van Delden

–          DVD ‘Findhorn retraite’ – Eckhart Tolle

–          Handboek Spiegelogie – Willem de Ridder

–          Boek “Katies TAO”- Byron Katie

–          Experimentenvideo’s http://www.headless.org/dutch/dutch-homepage.html

–          Een satsang bijwonen: http://www.satsang.nl/agenda.html

De essentie van satsang is de openbaring van datgene wat in voortdurende stilte altijd aanwezig is. Het is de herkenning van dit als je eigen ware natuur: bewustzijn, zijn en vrede. Het is de realisatie: ik ben Dit! Om de waarheid te vinden hoef je je niet in te spannen en ook niets te geloven. Het is juist het moeiteloze einde van zoeken en nodeloos lijden. Het is Vrijheid hier en nu.

Tenslotte zou het kunnen zijn dat iemand zich afvraagt of bovenstaande tips geen nieuwe variant zijn op het zelfverbeteringstraject. In mijn ogen zijn ze dat niet. Soms heb je een doorn nodig om een andere doorn uit je voet te kunnen verwijderen.

Advertenties

One thought on “De zelfverbeteringsclub”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s